NT-proBNP

NT-proBNP to marker, który kojarzy nam się z niewydolności serca. Jednak jego podwyższone stężenie może występować również w wielu innych stanach klinicznych. 

NT-proBNP (N-końcowy fragment propeptydu natriuretycznego typu B) to biomarker pojawiający się we krwi w wyniku uwalniania BNP przez miocyty komór serca. Choć głównie wykorzystuje się go do diagnostyki i oceny stopnia zaawansowania niewydolności serca, jego poziom może być podwyższony także w innych jednostkach chorobach.

W związku z tym, interpretacja wyników NT-proBNP w codziennej praktyce klinicznej wymaga uwzględnienia kontekstu klinicznego pacjenta. Wynik izolowany nie jest wystarczający do postawienia diagnozy, dlatego bardzo ważne jest zrozumienie, w jakich stanach patologicznych może dojść do wzrostu NT-proBNP.

Podstawy interpretacji NT-proBNP

NT-proBNP powstaje w wyniku rozpadu proBNP, który następnie dzieli się na aktywny BNP i NT-proBNP. Oba fragmenty uwalniane są w odpowiedzi na:

  • Zwiększone obciążenie wstępne i następcze serca.
  • Aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron i układu współczulnego.

Według ESC 2021, prawidłowe wartości NT-proBNP wynoszą:

  • 25 pg/ml 
  • 35 pg/ml u pacjentów z migotaniem przedsionków
  • W przypadku podejrzenia ostrej niewydolności serca: 300 pg/ml.

Wynik poniżej tych wartości wskazuje, że niewydolność serca jest mało prawdopodobna. Oznaczenie NT-proBNP jest rekomendowane u wszystkich pacjentów z podejrzeniem niewydolności serca. Wykorzystuje się także do monitorowania przebiegu choroby.

Inne przyczyny podwyższonego NT-proBNP 

Chociaż NT-proBNP jest najbardziej znane z roli w diagnostyce niewydolności serca, jego poziom może wzrosnąć w przypadku wielu innych schorzeń. Wymienia się:

  1. Choroby nerek – np. przewlekła choroba nerek prowadzi do zmniejszenia klirensu NT-proBNP, co skutkuje jego podwyższonym stężeniem.
  2. Migotanie przedsionków (AF)– W wyniku migotania przedsionków dochodzi do zwiększonego wydzielania peptydów natriuretycznych.
  3. Zaostrzenia POChP i choroby płuc– Hipoksemia i nadciśnienie płucne również powodują wzrost stężenia NT-proBNP.
  4. Zatorowość płucna – Zwiększone obciążenie prawej komory może prowadzić do podwyższenia poziomu NT-proBNP.
  5. Zaawansowany wiek– U osób powyżej 75. roku życia NT-proBNP może być podwyższone bez obecności klinicznej niewydolności serca. Dlatego nie należy rutynowo zlecać tego badania u starszych pacjentów bez objawów.
  6. Inne przyczyny: Marskość wątroby, ciężkie infekcje, zaburzenia metaboliczne i hormonalne (np. nadczynność tarczycy, zespół Cushinga), niedokrwistość.

Podsumowanie

  • NT-proBNP to marker używany w diagnostyce niewydolności serca, ale jego podwyższony poziom może występować także w innych chorobach.
  • Wynik NT-proBNP należy interpretować w kontekście klinicznym, uwzględniając wiek pacjenta i choroby współistniejące.
  • Niska wartość NT-proBNP (<125 pg/ml) ma wysoką wartość predykcyjną i zazwyczaj pozwala wykluczyć niewydolność serca.

Literatura:

  1. https://remedium.md/publikacje/case-studies/nt-pro-bnp-w-poz-jak-interpretowac-wynik-poza-niewydolnoscia-serca
  2. januzzi, J. L., Jr, Camargo, C. A., Anwaruddin, S., et al. The N-terminal Pro-BNP investigation of dyspnea in the emergency department (PRIDE) study. The American journal of cardiology, 95(8), 948–954. https://doi.org/10.1016/j.amjcard.2004.12.032
  3. Gajewski, P. (2025). Interna Szczeklika 2025/2026 – mały podręcznik. Medycyna Praktyczna.