Jednym z najczęstszych problemów chirurgicznych, z którymi pacjenci zgłaszają się do lekarza są przepukliny pachwinowe. W ciągu życia przepuklina pachwinowa rozwija się nawet u 27–43% mężczyzn i 3–6% kobiet. Mimo że objawy często są wyraźne, wielu chorych je bagatelizuje, obawiając się hospitalizacji lub zabiegu.
Czym jest przepuklina pachwinowa?
Przepuklina pachwinowa to przemieszczenie się zawartości jamy brzusznej (np. jelit, sieci większej) poza jej naturalne granice – np. przez osłabione miejsca w powłokach brzusznych. W budowie przepukliny wyróżnia się:
- wrota – miejsce przejścia przez mięśnie i powięź
- kanał
- worek przepuklinowy – stworzony przez otrzewną
- zawartość- wszystko to, co w wyniku przepukliny opuściło swoje miejsce i uwypukliło w przepuklinie
Klasyfikacja przepuklin pachwinowych
Przepukliny pachwinowe dzieli się na:
- skośne – mogą być wrodzone lub nabyte, mogą schodzić do worka mosznowego/wargi sromowej
- proste – zawsze nabyte, występują najczęściej u osób starszych
- udowe– częstsze u kobiet, zlokalizowane poniżej więzadła pachwinowego. Charakteryzują się wysokim ryzykiem uwięźnięcia.
Czynniki ryzyka
Na rozwój przepukliny pachwinowej wpływają m.in.:
- płeć męska,
- wiek,
- dodatni wywiad rodzinny,
- choroby układu oddechowego (przebiegające z przewlekłym kaszlem np. POChP), choroby tkanki łącznej
- palenie papierosów,
- ciężka praca fizyczna,
- zaparcia,
- wcześniejsze operacje w obrębie jamy brzusznej.
Objawy przepukliny – kiedy do lekarza?
Typowe objawy to widoczne, wyczuwalne uwypuklenie w pachwinie,“miękki guzek” – nasilające się przy kaszlu, wysiłku. Może być odprowadzalna lub nie. Pacjenci często zgłaszają:
- ból, pieczenie, uczucie ciągnięcia, szczególnie podczas ruchu
- dyskomfort lub mrowienie w mosznie
Uwięźnięcie przepukliny następuje, gdy zawartość nie może wrócić do jamy brzusznej, co może skutkować niedrożnością. Zadzierzgnięcie to już stan zagrożenia życia – dochodzi do niedokrwienia i martwicy uwięźniętych tkanek.
Objawy alarmowe:
- nagły, silny ból przepukliny
- zmiana zabarwienia skóry nad przepukliną
- nudności, wymioty
- brak gazów i stolca
- gorączka
- przepuklina staje się twarda, boli przy dotyku
W takich przypadkach należy pilnie zgłosić się do szpitala.
Jak diagnozujemy przepuklinę pachwinową?
Podstawą rozpoznania jest dokładny wywiad i badanie fizykalne – najlepiej w pozycji stojącej, z próbą kaszlową. Czasami stosuje się również USG lub inne badania obrazowe.
Diagnostyka różnicowa – co jeszcze może wyglądać jak przepuklina?
- powiększone węzły chłonne,
- żylaki żyły odpiszczelowej,
- tętniak tętnicy udowej,
- wodniak jądra,
- tłuszczak powrózka nasiennego.
Leczenie – obserwować czy operować?
Decyzję odnośnie leczenia podejmuje się po konsultacji z chirurgiem. Nie każda przepuklina wymaga od razu zabiegu. Metoda leczenia zależy od rodzaju przepukliny, jej zawartości, objawów oraz stanu chorego. Podstawą leczenia przepuklin jest zabieg operacyjny. Najczęściej operacje przebiegają z użyciem siatki. W niektórych przypadkach np. gdy przepuklina jest mała i bezobjawowa, lub gdy ryzyko powikłań operacji jest duże można podjąć strategie “obserwuj i czekaj”.
Ryzyko nawrotu
Po operacji przepukliny pachwinowej ryzyko nawrotu wynosi 10–15%, przy czym kobiety są bardziej narażone na nawrót przepukliny.
Literatura:
- https://remedium.md/publikacje/case-studies/przepuklina-pachwinowa-kiedy-mozna-obserwowac-a-kiedy-operowac
- https://www.mp.pl/pacjent/choroby/373570,przepuklina-co-to-jest-jakie-sa-rodzaje-i-jak-ja-leczyc
- International guidelines for groin hernia management. (2018). Hernia, 22(1), 1–165. https://doi.org/10.1007/s10029-017-1668-x
- Simons, M. P., Aufenacker, T., Bay-Nielsen, M., et al. European Hernia Society guidelines on the treatment of inguinal hernia in adult patients. Hernia, 13(4), 343–403. https://doi.org/10.1007/s10029-009-0529-7
- Noszczyk, W. (2016). Chirurgia Repetytorium. PZWL Wydawnictwo Lekarskie.