Wymioty i nudności są powszechnymi dolegliwościami, wywoływanymi przez różnorodne czynniki, nie tylko te związane z zaburzeniami układu pokarmowego. To na tyle częste zdarzenia, że każdy człowiek przynajmniej kilka razy w życiu miał jakiś epizod z nimi związany. Najczęściej spowodowane są nieżytem żołądka, zatruciami lub innymi czynnikami niekoniecznie pochodzącymi z układu pokarmowego.

Jakie są najczęstsze przyczyny wymiotów u dorosłych i u dzieci?

Nudności i wymioty nie są chorobami samymi w sobie, lecz objawami chorób lub stanów toczących się w organizmie. Powodowane mogą być nadużyciem alkoholu, stresem, zmianami hormonalnymi w okresie ciąży, zatruciami pokarmowymi, niestrawnością lub zakażeniami wirusowymi. A to dopiero początek listy.

Przyczyny wynikające z chorób układu pokarmowego:

  • niedrożność jelit,
  • ostre wirusowe zapalenie żołądka i jelit,
  • zapalenie wątroby,
  • perforacja przewodu pokarmowego,
  • ostry brzuch,
  • rak żołądka.


Wymioty i nudności często wynikają z zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego (OUN):

  • udar mózgu,
  • uraz głowy bez złamania kości czaszki,
  • krwotok śródczaszkowy,
  • infekcje OUN,
  • wzrost ciśnienia śródczaszkowego,
  • zapalenie błędnika,
  • migrena,
  • choroba lokomocyjna,
  • zaburzenia psychogenne.

Spośród pozostałych czynników wymienić można: zaawansowane stadium choroby nowotworowej, kwasicę ketonową, zatrucie lekami, niewydolność nerek, nadmierną ekspozycję na promieniowanie oraz silny ból.

Wymioty u małych dzieci oraz nastolatków mogą być powodowane podobnymi czynnikami, co u dorosłych, ale charakterystyczne są zwłaszcza: ostre wirusowe zapalenie żołądka i jelit, refluks żołądkowo-przełykowy, niedrożność lub wgłobienie jelita, zapalenie wyrostka robaczkowego, ciężkie zakażenia wirusowe i bakteryjne, zaburzenia odżywiania, zatrucia toksycznymi substancjami.

Kiedy wymioty są niebezpieczne?

Poza uciążliwością i nieprzyjemnym przebiegiem przeważnie nie stanowią bezpośredniego zagrożenia, a wymioty da się leczyć lekami dostępnymi bez recepty w aptece oraz domowymi metodami, istotne jest również prawidłowe nawadnianie oraz zastosowanie lekkostrawnej diety.
Niezależnie od przyczyny, wymioty stanowią poważne ryzyko odwodnienia i utraty elektrolitów. Obfite, utrzymujące się długo wymioty powinny być powodem do diagnostyki i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Niepokój powinny wzbudzić objawy dodatkowe. Zawroty głowy i zaburzenia równowagi mogą sugerować zaburzenia neurologiczne; silny ból brzucha i tkliwość są charakterystyczne dla nagłych stanów związanych z układem pokarmowym; towarzysząca gorączka sugeruje zakażenia wirusowe lub bakteryjne; świeża krew lub fusowate wymioty mogą wskazywać na bardzo niebezpieczne krwawienia.
Jeżeli wymiotom towarzyszą jakiekolwiek niepokojące objawy, zalecamy przyjść na podstawowe badania diagnostyczne, które bez problemu wykonasz w przychodni, a jeżeli będą wymagane dodatkowe badania, lekarz skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty. W Centrum Medycznym w Jabłonce Zdrowie Orawa zajmujemy się diagnostyką i leczeniem chorób układu pokarmowego.
Zapraszamy na konsultacje.

Źródła:

  1. dr hab. n. med. Piotr Kopiński, Nudności i wymioty, portal mp.pl dział dla pacjentów (29.03.2017);
  2. dr n. med. Anna Mokrowiecka, Jakie mogą być przyczyny uporczywych mdłości i wymiotów?, portal mp.pl dział dla pacjentów (02.12.2014)
  3. Anetta Kurzeja-Mirosław, Maria Słomka, Krzysztof Celiński, Piotr Radwan, Agnieszka Mądro, Podstawy diagnostyki różnicowej bólów brzucha, Borgis - Medycyna Rodzinna 1/2004, s. 29-32